Pańska /i moja/ fascynacja Orientem ma bardzo długą tradycję. We wszystkich wierzeniach istnieje opowieść o pierwotnym raju jako naturalnym środowisku człowieka, oraz utracie tego raju. Szczegóły i powody utraty są opisywane różnie, ale wspólne jest uczucie porzucenia i upadku, szczególny duchowy stan tęsknoty i stale odnawiane próby rekonstrukcji stanu pierwotnego - powrotu do raju. Można to osiągnąć wędrując w poszukiwaniu miejsca idealnego piękna i spokoju, gdzie człowiek odzyskuje kontakt z Niebem. Europejskie średniowiecze często dawało wyraz przekonaniu, że takie miejsce znajduje się na Dalekim Wschodzie, gdzieś na wschód od Chin. Zapewne to sytuowanie raju na wschodzie, stanowi powód tak namiętnego zainteresowania Orientem, stale obecnego w literaturze Zachodu, od Wolframa von Eschenbach po Hermanna Hessego.

prof. Przemysław Trzeciak